ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Η Ιζαμπέλλα Παλάσκα θα παρουσιάσει στη Θεσσαλονίκη το βιβλίο της "ΑΓΓΕΛΟΣ Ή ΔΑΙΜΟΝΑΣ - Ο ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΟΣ ΠΑΤΕΡΑΣ ΜΟΥ" (Εκδόσεις Λιβάνη) την Τρίτη 5 Νοεμβρίου 2013 στον χώρο εκδηλώσεων του βιβλιοπωλείου "Public" (Τσιμισκή 24 & Μητροπόλεως 33) και θα υπογράψει αντίτυπα. Στην εκδήλωση θα μιλήσουν οι δημοσιογράφοι Δημοσθένης Κούκουνας και Παντελής Σαββίδης.

"ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ"

Στο ένθετο "Βιβλιοθήκη" της εφημερίδας "Ελευθεροτυπία" (4 Μαΐου 2013) φιλοξενούνται κείμενα της Ιζαμπέλλας Παλάσκα και του Δημοσθένη Κούκουνα:

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟΝ ΝΙΚΟ ΜΠΙΣΤΗ

Ναι κ. Μπίστη,

αγνοήστε την ιστορική έρευνα!

Κάνει κακό...

Βρισκόμαστε στο σωτήριο έτος 2013. Η Ελλάδα λογίζεται ως κατεχόμενη χώρα, βιώνει το δράμα του μνημονίου και της χρεοκοπίας και η μόνη στοιχειώδης ατομική ελευθερία που διατηρούν ακόμα οι βασανισμένοι πολίτες της είναι η ελευθερία λόγου. Κι αυτό μέχρι να επιβληθεί από την τρόικα ή μάλλον να αποφασίσει μόνη της η τριμερής συγκυβέρνηση την αναστολή της.

Ήδη ένας εκπρόσωπος του ενός στύλου της σημερινής κυβέρνησης, της ΔΗΜΑΡ, ο Νίκος Μπίστης διατυπώνει αφορισμούς και εκφράζει ανάλογο προϊδεασμό. Τι αίσχος αυτή η πολυφωνία, η όποια πολυφωνία, και η ελευθερία έκφρασης! Ντροπή! Και η έρευνα για την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας; Tragic! Ολωσδιόλου απαράδεκτο! Υπάρχει ένα ολόκληρο καθιερωμένο σύστημα και τώρα θα το ανατρέψουμε;

Έξαλλος λοιπόν ο Νίκος Μπίστης για την εκπομπή του Μανώλη Κοττάκη "Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ", που μεταδόθηκε από τη ΝΕΤ στις 12 Απριλίου 2013, παρουσιάζοντας την Ιζαμπέλλα Παλάσκα, συγγραφέα του βιβλίου "ΑΓΓΕΛΟΣ ή ΔΑΙΜΟΝΑΣ, Ο ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΟΣ ΠΑΤΕΡΑΣ ΜΟΥ". Επί τρεις μέρες φαίνεται δεν μπορούσε να κοιμηθεί και μέσα στην αϋπνία του κυοφορούσε ένα λίβελο, που τελικά στις 15 Απριλίου τον ανάρτησε στο γνωστό www.protagon.gr. Ηρέμησε επιτέλους ο άνθρωπος, βγάζοντας στη φόρα όλα τα συγχυσμένα συναισθήματά του...

Ούτε λίγο ούτε πολύ, ζήτησε την κεφαλή επί πίνακι του Κοττάκη και της διεύθυνσης της ΕΡΤ (που συμπτωματικά αυτή την εποχή συνέπεσε να μην είναι στέλεχος της ΔΗΜΑΡ)!

Το αίτημά του; "Να αφήσουν την Ιστορία ήσυχη"! Τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο. Που σημαίνει ότι όσα μας μάθανε δεν πρέπει να τα αγγίζουμε, πόσο μάλλον να τα ψάχνουμε για να δούμε τις τυχόν αθέατες πτυχές. Ιστορική έρευνα; Τι είναι αυτό το φρούτο στην εποχή μας; - κατά την άποψη του νεοσυστημικού Μπίστη, συστηματικού συλλέκτη κομματικών ταυτοτήτων, του πιο ιδανικού πολιτικού προσώπου εν Ελλάδι για κομματικές "διευρύνσεις".

Όπως αβίαστα προκύπτει, η αντίληψή του για την ιστορία είναι κάπως απλοϊκή. Και παρά το γεγονός ότι δεν έχει βουλευτική ιδιότητα, συνεπώς στερείται βουλευτικής ασυλίας αν χρειαστεί να αντιμετωπίσει ποινική δίωξη για συκοφαντική δυσφήμιση ή προσβολή μνήμης τεθνεώτος, αποτολμά να ...διατάξει την αναδρομική εκτέλεση του πατέρα τής Παλάσκα "στα έξι μέτρα"! Πρωτοφανές θέαμα αλαζονείας αυτόκλητου δικαστή με ακραία ετυμηγορία!

Θα ήταν κατανοητό αν με πολιτικούς όρους επιζητούσε να αντικρούσει την οποιαδήποτε άποψη. Πολύ δε περισσότερο αν στηριζόταν σε ιστορικά στοιχεία για μια δημόσια αντιπαράθεση. Αντ' αυτού, ίσως επειδή οι ιστορικές του γνώσεις περιορίζονται σε αναμασήματα παλαιών μονομερών φανατικών τίτλων, προτιμά την απλούστερη λύση. Αναζητώντας επιχειρήματα διαστρεβλώνει τα όσα διατυπώθηκαν, φθάνοντας στο έσχατο σημείο - αυτή τη φορά για να ...κατατροπώσει τον Μεταξά του "ΟΧΙ" - να εμφανίζει τον δικτάτορα ως αμέσως ενδιαφερόμενο για είσπραξη μιζών.

Επισείει ως βαρύ πυροβολικό στα επιχειρήματά του, ότι ο Βουλπιώτης ήταν ο εμπνευστής των Ταγμάτων Ασφαλείας. Μήπως δεν κατάλαβε ότι ο Βουλπιώτης συζητούσε γι' αυτά με τους πολιτικούς αρχηγούς Γονατά, Σοφούλη, Πάγκαλο, Σοφιανόπουλο και τον Δημήτρη Γληνό;

Φυσικά δεν θα έχει διαβάσει το βιβλίο για να εκφράσει την άλφα ή τη βήτα άποψη. Σε αντίθεση με τη Λιάνα Κανέλλη ή άλλους επώνυμους, ανεξάρτητα από πολιτικό χώρο. Ούτε και το χρειάζεται ο ομογάλακτος της Ρεπούση, που μαζί της αμφισβήτησε στα τελευταία χρόνια την αληθινή ιστορία ενός ολόκληρου λαού, του ελληνικού. Ο Μικρασιατικός και ο Ποντιακός Ελληνισμός ακόμα ορύονται επ' αυτού...

Κύριε Μπίστη μάλλον τελικά είστε πολύ τεμπελάκος για να διαβάσετε ένα βιβλίο και να εκφράσετε μια συγκροτημένη άποψη, όπως κάνει κάθε πολιτισμένος άνθρωπος. Αν σας έρθει επιφοίτηση, εδώ είμαστε για ένα διάλογο επί των ιστορικών θεμάτων του βιβλίου της Ιζαμπέλλας Παλάσκα. Μέχρι τότε αρκεστείτε σε μια φτηνή απόπειρα λάσπης κατά καταξιωμένων δημοσιογράφων όπως ο Μανώλης Κοττάκης ή των διευθυντών της ΕΡΤ που δεν ανήκουν στη ΔΗΜΑΡ, αποκλειστικά προσομοιωμένης στα μέτρα των "συνωστισμών" της εκλεκτής Κας Ρεπούση...

Δημοσθένης Κούκουνας

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Στην "Καθημερινή" της Κυριακής 10 Φεβρ. 2013 δημοσιεύθηκε βιβλιοκριτική του Νίκου Βατόπουλου:

Για να διαβάσετε ολόκληρο το κείμενο πατήστε ΕΔΩ.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΦΑΗΛΟΥ ΚΡΑΝΙΔΙΩΤΗ

«Άγγελος ή Δαίμονας» ένα αλλιώτικο βιβλίο

Στο www.antinews.gr δημοσίευσε πολύ ενδιαφέρουσα κριτική ο Φαήλος Κρανιδιώτης για το βιβλίο της Ιζαμπέλλας Παλάσκα "ΑΓΓΕΛΟΣ Ή ΔΑΙΜΟΝΑΣ":

Όσα δεν έχουμε μπορέσει να μάθουμε ακόμα μέσα από τα ιστορικά βιβλία για τα χρόνια του πολέμου και της κατοχής, τελικά φαίνεται πως θα τα μάθουμε από τα ιστορικά μυθιστορήματα. Εδώ ακριβώς είναι το μεγάλο παράδοξο. Πολλά ιστορικά βιβλία για το θέμα αυτό περιέχουν ανακρίβειες, ακόμα και διαστρεβλώσεις ή πλαστογραφίες. Τώρα από ένα ιστορικό μυθιστόρημα μαθαίνουμε αλήθειες!

Πρόκειται για το βιβλίο της Ιζαμπέλλας Παλάσκα «Άγγελος ή Δαίμονας – Ο αμφιλεγόμενος πατέρας μου», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Λιβάνη. Εντελώς ασυνήθιστο σαν δομή και σαν πλοκή, ένα ιστορικό μυθιστόρημα που θα μπορούσε να είναι και μια μυθιστορηματική βιογραφία, αφού αναφέρεται στη ζωή του πατέρα της, του Γιάννη Βουλπιώτη. Μερικοί θα αναρωτηθούν ποιος ήταν αυτός ο Βουλπιώτης. Όσοι έχουν εντρυφήσει στη σκοτεινή περίοδο του ηρωϊσμού, της αδελφοκτονίας αλλά και των δωσιλόγων, που ήταν η Κατοχή, κάτι ξέρουν. Με το βιβλίο θα μάθουν κι άλλοι.

Ο Βουλπιώτης ήταν από τη δεκαετία του 1930 ανώτατο στέλεχος του συγκροτήματος Ζήμενς και Τελεφούνκεν. Είχε μάλιστα παντρευτεί την κόρη του Γερμανού μεγαλοβιομήχανου, του ίδιου του Χερ Ζήμενς. Αυτός ο Βουλπιώτης λοιπόν εκπροσωπούσε το συγκρότημα σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες και φυσικά στην Ελλάδα, κλείνοντας για λογαριασμό του μεγάλες συμβάσεις. Στη χώρα μας έγινε γνωστός από τα προπολεμικά χρόνια για τις μεγάλες κρατικές συμβάσεις που είχε υπογράψει, ιδίως για τον εκσυγχρονισμό της τηλεφωνίας και την ίδρυση του πρώτου ελληνικού κρατικού ραδιοσταθμού.

Το όνομά του συνδέθηκε όμως και με τις μίζες που δόθηκαν. Είναι παλιά αυτή η δύσοσμη γερμανική κολώνια. Ο ίδιος φαίνεται πως συνδέθηκε με πολιτικούς της εποχής σε όλο το πολιτικό φάσμα. Ακόμα και με προσωπικότητες της Αριστεράς, όπως ο Δημήτρης Γληνός. Το βέβαιο είναι ότι διαδραμάτισε κάποιον παρασκηνιακό ρόλο πίσω από διάφορα ιστορικά γεγονότα, συνομιλούσε απευθείας με τον ίδιο τον Μεταξά και τον Μανιαδάκη, άλλους πολιτικούς ή διπλωμάτες, ακόμα και με τον Χίτλερ ή αξιωματούχους του ναζιστικού καθεστώτος στη Γερμανία κ.ά.

Όλα αυτά ανάμεσα σε διάφορες φάσεις της προσωπικής ζωής του Βουλπιώτη, που περιγράφονται πολύ γοητευτικά από την κόρη του, η οποία είναι οφθαλμοφανές ότι έχει το χάρισμα να τραβάει την προσοχή του αναγνώστη με τον γραπτό λόγο της. Η συγγραφέας δεν διστάζει να παρουσιάσει τον ήρωα του βιβλίου της σαν να είναι ένα εντελώς ξένο γι’ αυτήν πρόσωπο. Τον αντιμετωπίζει αποστασιοποιημένα σε τρίτο πρόσωπο με αντικειμενικότητα. Τον δείχνει, ανάμεσα σε επιχειρηματικές ή παραγοντικές δραστηριότητες, στο κοσμοπολίτικο περιβάλλον που ζούσε στην Αθήνα, το Παρίσι ή το Βερολίνο, αναπαριστώντας κάπως νοσταλγικά και με συναρπαστικές γραμμές την ατμόσφαιρα της εποχής. Περιγραφές και διάλογοι που σε κάνουν να νομίζεις πως είσαι κάπου δίπλα κι εσύ και τα βλέπεις και τα ακούς όλα αυτά.

Πολύ σημαντικότερη όμως είναι η ανάμιξη του Βουλπιώτη στα χρόνια του πολέμου, τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Εμφανίζεται να λειτουργεί σε ορισμένες φάσεις σαν ένας μεσάζων, όχι πλέον για να επιτύχει συμβάσεις για λογαριασμό του γερμανικού συγκροτήματος που εκπροσωπούσε, αλλά για διάφορες παρασκηνιακές ενέργειες πολιτικοδιπλωματικού χαρακτήρα. Στις παραμονές της ιταλικής επίθεσης κατά της Ελλάδος ενεργεί στο Βερολίνο ως μυστικός απεσταλμένος της ελληνικής κυβέρνησης για να αποτραπούν τα σχέδια του Μουσολίνι και του Τσιάνο.

Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και τον Ιανουάριο του 1941, όταν φιλοξενεί τον μυστικό απεσταλμένο των Γερμανών που μεταφέρει στον διάδοχο Παύλο πρόταση για να λήξει ο ελληνοϊταλικός πόλεμος με ανακωχή στα βορειοηπειρωτικά βουνά που θα κρατούσε μέχρι το τέλος της παγκόσμιας σύρραξης. Οι άνθρωποι του Μανιαδάκη οσμίζονται τι συμβαίνει και περικυκλώνουν το σπίτι του Βουλπιώτη, όπου βρίσκονται για δείπνο οι Γερμανοί διπλωμάτες κ.ά.

Φυσικά, μια που η πλοκή του βιβλίου της Ιζαμπέλλας Παλάσκα κινείται μεταξύ 1938 και 1944 κυρίως, τα πιο ενδιαφέροντα σημεία αναφέρονται σε κρίσιμες πτυχές της κατοχικής περιόδου, στις οποίες λαμβάνει μέρος (πάντα στο παρασκήνιο) ο πατέρας της. Εδώ οι πληροφορίες είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσες και κάπου αυτό το βιβλίο βγαίνει από το μυθιστορηματικό πλαίσιο και καταγράφει άγνωστα ιστορικά γεγονότα, που συστηματικά μέχρι σήμερα η «κατεστημένη» αριστερή ιστοριογραφία έχει αγνοήσει.

Στο σημείο αυτό θα υπενθυμίσω ότι, όπως τονίζει και η συγγραφέας στον πρόλογό της, την αυθεντικότητα των ιστορικών γεγονότων που παρουσιάζονται έχει αναλάβει ο ιστορικός συγγραφέας Δημοσθένης Κούκουνας που τα προσάρμοσε στην ιστορική αλήθεια. Ο Δ. Κούκουνας είναι καλός φίλος αλλά κυρίως ένας χαλκέντερος, επίμονος κι ακριβοδίκαιος ερευνητής, που κατ’ επανάληψη με έχει εντυπωσιάσει με το βάθος και την ακεραιότητα της ιστορικής δουλειάς του, χωρίς εμπάθεια για την Αριστερά και χωρίς μονομέρεια για την Δεξιά. Για όσους δεν γνωρίζουν, ο Δ. Κούκουνας έχει ασχοληθεί σε βάθος με την ιστορική έρευνα για τα κατοχικά χρόνια και έχει ανατρέψει μύθους που επικράτησαν μεταπολεμικά, ενώ δεν ξέρω κανένα από τα στοιχεία που χρησιμοποίησε στα ιστορικά βιβλία του ή άλλα δημοσιεύματα (επί χρόνια ήταν διευθυντής στα περιοδικά «Λαβύρινθος» και «Τότε») να έχει ποτέ διαψευστεί.

Ίσως επανέλθω, γιατί το βιβλίο της Ιζαμπέλλας Παλάσκα «Άγγελος ή Δαίμονας – Ο αμφιλεγόμενος πατέρας μου» (Λιβάνης, σελ. 383, 14,90 ευρώ) περιέχει πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία για τη σύγχρονη ιστορία μας που παύουν έτσι να είναι άγνωστα και που ανατρέπουν τους καθιερωμένους μύθους…

ΠΗΓΗ: http://www.antinews.gr/2013/02/05/202766/#more-202766

ΕΝΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΓΙΑ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ

ΑΓΓΕΛΟΣ ή ΔΑΙΜΟΝΑΣ

Ο ΑΜΦΙΛΕΓΟΜΕΝΟΣ ΠΑΤΕΡΑΣ ΜΟΥ...

Περίγραμμα: Γερμανική κατοχή, μια Ελλάδα που σπαράσσεται. Άνθρωποι με πολλά πρόσωπα. Ένας κόσμος διαλυμένος, ένας κόσμος δίχως έλεος.

Το ιστορικό μυθιστόρημα της Ιζαμπέλλας Παλάσκα που περιγράφει την πολυκύμαντη ζωή του πατέρα της, του Γιάννη Βουλπιώτη, στα κρίσιμα χρόνια της Κατοχής και λίγο νωρίτερα.

"Ναι, υπήρχε ένας Έλληνας που είχε την άνεση να είναι συνομιλητής του Χίτλερ, να ανοίγει φιλοσοφικές συζητήσεις με τον περίφημο ναύαρχο φον Κανάρη, να είναι ο αγαπητός της οικογένειας Ζίμενς, φίλος με διάφορους Γερμανούς αριστοκράτες και διπλωμάτες, καθώς και με αξιωματούχους του ναζιστικού καθεστώτος. Ταυτόχρονα να είναι συνομιλητής με τους στρατηγούς Μεταξά και Πλαστήρα ή να μοιράζει τις ώρες του με τον Μανιαδάκη και τον πατέρα Δημήτριο Μπάλφουρ. Να είναι στα χρόνια της Κατοχής φίλος του Πάγκαλου και του Γονατά, του Ζέρβα, του Δημήτρη Γληνού και του Σοφιανόπουλου. Να τα έχει καλά με τους Γερμανούς, να προσπαθεί με επιμονή να δημιουργηθούν στην Ελλάδα τα Τάγματα Ασφαλείας και ταυτόχρονα να σώζει κομμουνιστές και Εβραίους. Αυτός ήταν ο πατέρας μου και σ' αυτό το βιβλίο έγραψα μερικές από τις περιπέτειές του, πολιτικές, επιχειρηματικές και - γιατί όχι; - κάποιες ερωτικές..."

Στο βιβλίο "ΑΓΓΕΛΟΣ ή ΔΑΙΜΟΝΑΣ - Ο αμφιλεγόμενος πατέρας μου...", που μόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Λιβάνη, η συγγραφέας Ιζαμπέλλα Παλάσκα αναφέρει στον πρόλογό της:

Θα αναρωτηθεί ο αναγνώστης γιατί επέλεξα να γράψω αυτό το βιβλίο τώρα. Η απάντησή μου είναι ότι η σημερινή πολιτικοκοινωνική και, κυρίως, οικονομική κατάσταση που αντιμετωίζει ο τόπος μας φέρνει στην επιφάνεια την ανάγκη να μαθευτεί ολόκληρη η αλήθεια. Δεν είναι ούτε η ειδικότητά μου ούτε καν η φιλοδοξία μου να ασχοληθώ με την ιστορία. Και δε θα το έγραφα αν δε διαπίστωνα ότι κατά ένα μικρό, απειροελάχιστο, ποσοστό με αφορά, μέσα από τη μνήμη του πατέρα μου.

Έκρινα ότι ήρθε η ώρα να ξεκαθαρίσω κάποια πράγματα γύρω από την προσωπική ζωή του. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι οι νέοι άνθρωποι δεν τον έχουν καν ακουστά και ελάχιστοι ίσως από τους παλαιότερους να τον θυμούνται. Ούτως ή άλλως, έχουν περάσει αρκετά χρόνια από το θάνατό του. Ωστόσο, συχνά τυχαίνει να γίνονται αναφορές στο όνομά του. Πρόκειται για τον Ιωάννη Βουλπιώτη. Αυτός ήταν ο πατέρας μου.

Ο αμφιλεγόμενος πατέρας μου; Ναι, πράγματι. Κάποιοι στο παρελθόν έφτασαν στο σημείο να τον δαιμονοποιήσουν κι ελάχιστοι, είναι η αλήθεια, να τον εκτιμήσουν θετικά. Ο καθένας με τα δικά του κριτήρια και με τα δικά του «πιστεύω», πράγμα πολύ αυτονόητο. Είναι βέβαιο ότι διαδραμάτισε κάποιο ρόλο, τουλάχιστον στα σκοτεινά χρόνια της Κατοχής. Θετικό ή αρνητικό ρόλο, δεν είμαι σε θέση να πω. Ας το κρίνει ο αναγνώστης όταν τελειώσει τις σελίδες του βιβλίου αυτού.

Θέλησα να δώσω ένα κείμενο ελεύθερο, γι’ αυτό και επέλεξα τη μυθιστορηματική μορφή. Προτίμησα να περιέχει πολλούς διαλόγους, που όμως να μην απέχουν από την πραγματικότητα. Κι ακόμη, προσπάθησα κάπως να αποστασιοποιηθώ από τον κεντρικό ήρωα αυτού του μυθιστορήματος, που βέβαια δεν είναι άλλος από τον πατέρα μου. Γι’ αυτό και χρησιμοποίησα το τρίτο ενικό πρόσωπο.

Ευχαριστώ τη Γιώτα και τον Ηλία Λιβάνη, που μου έδωσαν τη δυνατότητα να δω τυπωμένο αυτό το βιβλίο. Αλλά δεν θα μπορούσα να το γράψω χωρίς τη βοήθεια του ιστορικού συγγραφέα Δημοσθένη Κούκουνα. Είναι εκείνος που μου παρείχε όλες τις ιστορικές πληροφορίες για μια εποχή της Ελλάδας που δεν ήξερα, με όλες τις λεπτομέρειες και τα σημαντικά γεγονότα για τον τόπο μας. Επειδή γνώρισε καλά τον πατέρα μου, μου έλεγε πράγματα για τη ζωή του που εγώ δε θυμόμουν ή και που ίσως ποτέ δε μου είχε πει ο ίδιος. Κοιτάξαμε μαζί τα αρχεία του, συμπληρώσαμε και προσθέσαμε καινούριες πληροφορίες και κάπως έτσι ξεκίνησα να γράφω το βιβλίο.

Όλη μου τη ζωή ένιωθα ότι ο πατέρας μου ήταν ένας σημαντικός άνθρωπος και ότι είχε παίξει ρόλο στην ιστορία αυτού του τόπου. Άλλοτε, όμως, αισθανόμουν και κάποια ντροπή, γιατί οι πολλοί δεν ξέρουν ότι ουσιαστικά δικαιώθηκε για τις κατηγορίες περί δωσιλογισμού που του αποδόθηκαν. Ήταν δικό του παράπονο, που το εξέφραζε με στωικότητα, το γεγονός ότι δεν έγινε γνωστή η πλήρης δικαστική απαλλαγή του. Ίσως αυτός και να είναι ο βασικός λόγος που έγραψα το βιβλίο, για να παρουσιάσω την πλήρη εικόνα για τον άνθρωπο που μου έδωσε ζωή.

Μια σειρά συμπτώσεων με οδήγησαν και με έκαναν να νιώσω ότι τώρα είναι η ώρα να γράψω για εκείνα τα χρόνια που τόσο βάρυναν τον τόπο και, στη συνέχεια, εμένα προσωπικά. Η σχέση με τους γονείς μπορεί να είναι αδιάφορη, τραυματική ή σχέση έλλειψης, όπως υπήρξε για μένα, μια και ζήσαμε αρκετά χρόνια χωριστά. Ήταν ένας άνθρωπος που θαύμαζα από τη μια μεριά, αινιγματικός από την άλλη, και μου έλειπαν κάποια κομμάτια της ζωής του. Δουλεύοντας αυτό το βιβλίο, μέσα από συνεχή αναζήτηση, βρήκα ακριβώς μερικά απ’ αυτά. Έφερα στη μνήμη μου διηγήσεις που τις είχα αφήσει πίσω. Έδωσα σημασία σε γεγονότα που μέχρι τότε τα είχα προσπεράσει γιατί μου είχαν φανεί αδιάφορα ή δεν μπορούσα να τα ερμηνεύσω και να τα αξιολογήσω.

Επέμεινα να ψάξω αυτό το «αμφιλεγόμενο» του πατέρα μου, που τόσο είχε επηρεάσει και τη δική του ζωή και τη δική μας, των παιδιών του. Πίστευα πάντα ότι είχε κατηγορηθεί άδικα, ίσως από άγνοια, ίσως από παρεξήγηση, ίσως και από τις μικρότητες των ανθρώπων. Ο απόηχος αυτών των κατηγοριών εναντίον του κάπου με είχε μπερδέψει. Νόμιζα πως μπορεί και να υπήρχε κάποια βάση σ’ αυτές. Τελικά, πείστηκα ολοκληρωτικά όταν κράτησα στα χέρια μου και διάβασα προσεκτικές όλες τις αθωωτικές αποφάσεις των δικαστηρίων δωσιλόγων.

Όχι, ο πατέρας μου δεν καταδικάστηκε ποτέ ως δωσίλογος, ούτε από τα πρωτοβάθμια ούτε από τα δευτεροβάθμια ειδικά δικαστήρια δωσιλόγων. Απαλλάχτηκε τελεσίδικα. Όπως επίσης απαλλάχτηκε απόλυτα και για την κατηγορία του πλουτισμού κατά τη διάρκεια της Κατοχής, αφού άλλωστε έχασε μεγάλο τμήμα της περιουσίας που κατείχε πριν από τον πόλεμο. Συνεπώς, ούτε πολιτικός ούτε οικονομικός δοσιλόγος υπήρξε ποτέ. Αυτά ως προς το τυπικό μέρος. Και το επισημαίνω αυτό για όσους τυχόν εξακολουθούν ανεύθυνα να τον κατατάσσουν έτσι, αν και δε σκέφτηκα ποτέ να προσφύγω στη δικαιοσύνη.

Υπάρχει όμως και ένα άλλο θέμα, που έχει την ιδιαίτερη αξία του. Ελάχιστοι γνωρίζουν ότι πολλές φορές ο άνθρωπος αυτός ανέπτυξε ευεργετική δράση για άτομα που του όφειλαν την ίδια τη ζωή τους. Κάποια στιγμή, ψάχνοντας τα αρχεία του, βρήκα ένα φάκελο. Περιείχε πάμπολλες επιστολές ανθρώπων που τον ευγνωμονούσαν γιατί τους είχε σώσει στα τόσο δύσκολα εκείνα χρόνια. Με τις γνωριμίες του είχε καταφέρει να τους βγάλει από τη φυλακή ή άλλοτε να τους κρύψει για να γλιτώσουν τη σύλληψη από τους κατακτητές. Το σπίτι μας στο Χαλάνδρι είχε χρησιμοποιηθεί ως μυστικό κέντρο για τη διάσωση καταζητούμενων, ακόμη και κομμουνιστών. Χρησιμοποιώ το «ακόμη», γιατί πράγματι ήταν ιδεολόγος αντικομμουνιστής και δεν το έκρυβε. Η ανθρωπιστική του πλευρά όμως ήταν ανεξάρτητη από τις πολιτικές πεποιθήσεις του.

Δεν δίστασε, παρά τις επαπειλούμενες αυστηρές κυρώσεις, να κρύψει στο σπίτι μας μέχρι και Εβραίους καταζητούμενους, είτε να τους προωθήσει σε άλλα ασφαλή καταφύγια. Δε δίστασε να ενεργήσει και για πολλά άλλα εκείνη την τραγική εποχή.

Μια κόρη που τα γνωρίζει όλα αυτά πώς θα μπορούσε να τα προσπεράσει και να τα αγνοήσει; Μπορεί κάποιος να της καταλογίσει ότι άργησε να τα μάθει ή να τα συνειδητοποιήσει. Αυτό όμως είναι ένα άλλο ζήτημα.

Θεώρησα χρέος μου να βγω και να μιλήσω για τον αμφιλεγόμενο πατέρα μου. Προφανώς, ο ίδιος είχε αμελήσει να το πράξει ή δε θέλησε να ξαναβγεί στη δημοσιότητα και να εκτεθεί πάλι. Το κάνω τώρα εγώ.

Και κάτι παραπάνω. Μόνο μέσα από τα χαρτιά του και την προσωπική ιστορία του τον κατάλαβα. Σαν να μπήκε στη θέση του ένα μεγάλο κομμάτι της δικής μου ψυχής, επειδή τελικά κατάλαβα πως ο ίδιος δεν μπορούσε να διαχειριστεί καλύτερα την προσωπική του σχέση μαζί μου. Ναι, ένα τόσο περίπλοκο μυαλό με δυνατότητες ατελείωτες, ένας φιλόδοξος άνθρωπος με οράματα και τεράστιες ευθύνες, δε θα μπορούσε να είναι ο παραδοσιακός πατέρας. Ήταν όμως ο δικός μου.